Bireyselleştirilmiş (Kişiye Özgü) Kalp Hastalığı Check Up Programı

Bu program kalp hastalığı teşhisi daha önceden konulmamış ve kalp hastalığı varlığını düşündüren yakınması olmayan kişilerde, olası bir kalp hastalığını ortaya çıkarmak için yapılan kardiyoloji görüşmesi, muayenesi ve bir dizi kan tetkiki ve spesifik görüntüleme incelemeleri uygulamalarını kapsar. 

Bu araştırma tetkiklerini bir paket halinde herkese aynı şekilde uygulamak (one size fits all) başarısızlıkla sonuçlanmaktadır. Bu nedenle ‘kalp check up paketi’ adıyla pazarlanan programlar güvenilir değildir. 

Bu tarz kalp check-up paketinde sorun saptanmayıp kısa süre sonra ani kaybedilen veya kalp krizi geçiren kişi sayısı hiç az değildir. Bunun pek çok nedeni vardır; bunlardan biri check up başlangıcında kişinin temel risk düzeyinin belirlenmeden herkese aynı testlerin uygulanması, diğeri kişinin yaşının bu testlerin hangisinin yapılacağı ve kapsamının ne olacağının üzerindeki etkisinin göz ardı edilmesi, bir başkası kişinin yeme-içme alışkanlıkları, stres yükü, kişilik yapısı gibi yaşam tarzını oluşturan öğelerin dikkate alınmaması ve ailesel hastalıklar gibi daha fazla kişisel farklılıkların hesaba katılmaması sayılabilir. Gerçekte bu programla hedeflenen işin amacı çok ciddidir; bu ise farkında olunmayan ve ölümcül olan bir hastalığı ortaya çıkarılmasıdır ki süreç sonunda öngörülemeyen bir hastalık bir süre sonra hayatı tehdit eden sonuçlara neden olabilir.

Bu iş aynı zamanda zordur da, bu zorluğun nedenleri de çeşitlidir. Kalp hastalığına yol açan çok sayıda ‘risk faktörü’ vardır ve bu risk faktörlerinin bazıları kesin olarak kanıtlanmış olanı ve ayrıca kesinliği kanıtlanmamış ve hastalık riskini artıcı etki gücü tam bilinmeyen olanları da vardır. Bunların 2 veya daha fazlasının bir arada bulunması çarpan etkisi ile toplam risk üzerine etki eder ve bu etkinin büyüklüğü, yaşa, cinsiyete, hatta ırk ve yaşanılan coğrafyaya göre de farklılık gösterir. 

Diğer bir kısıtlayıcı etken de hastalığı ortaya çıkaracak tetkiklerin ne kadar etkin kullanıldığıdır. Bunun için ben şöyle bir benzetme yapıyorum: Check up için hedef görünmeyen bir hastalığı ortaya çıkarmak olduğuna göre, check up yapan doktora benzer şekilde bir define avcısını varsayalım. Define avcısı bir gömüyü bulmaya çalışır. Elinde bir metal detektörü var ve bunun da gücü yer altında 50 m’ye kadar etkili olabiliyor. Belirli bir bölgeyi santim santim tarıyor ama gömüyü bulamıyor. Burada sonuç şu oluyor: bu arazide gömü yok! Ama başka bir define avcısı aynı araziye geliyor ama elindeki detektör 100 metreye kadar etkili. Bir gömüyü 80 metre derinlikte tespit ediyor; neymiş? Gömü varmış. Bu örnekte olduğu gibi kullandığınız tetkiklerin hastalık varlığını tespit etme gücü ve bunu uygulayan doktorun deneyimi ve dikkati check up programlarının sonuç verme etkisinde çok önemlidir. 

Bir başka önemli konu da hangi kişiye hangi testleri uygulayacağınızdır, bu durum işin maliyetine de etki eder. Belirli bir risk düzeyindeki kişiye ek bir risk tayini yapmaya etkisi olmayan bir testi yapmanın bir yararı olmadığı gibi maliyeti de artırmaktadır. Bunun yerine o kişi için ek bilgi sağlayacak tetkik ve yöntemlere başvurmak gereklidir.

 
Kliniğimize başvuran kişilere temel bir risk düzeyi belirlerken risk analiz protokollerinin üstüne kişisel deneyimimizi ilave ediyoruz. Demografik verilerle birlikte kardiyolojik muayene, temel kan testleri, EKG, Ekokardiyografi (burada pek çok veriler sunan software programları ile inceleme olanağı var) yapıyoruz. Bunların sonucunda ikinci bir risk düzeyi ortaya çıkıyor. Bu risk düzeyinin derecesine göre daha ileri risk belirlemesi gereği ortaya çıkarsa (yani risk düzeyi kişinin yaşı ve cinsiyeti de dikkat edildiğinde orta veya yüksek düzeyli ise) bir sonraki risk belirleme aşamasına geçilerek ikinci bir farklı kan testi ve damar duvarı analizleri vs. uyguluyoruz. Bu aşamada 2 farklı risk projeksiyonu ortaya çıkıyor; erken dönem risk (10 yıla kadar) ve yaşam boyu (10 yıldan daha ileri) risk düzeyleri. Bazı seçilmiş kişilerde erken dönem risk düşük olduğu halde yaşam boyu risk yüksek olabilir. Bu nedenle bu ikinci aşama risk düzeyi belirleme kişinin toplam riskini tayin etmede çok önemlidir.

X